Ortak Yazılı Sınav Sistemi (OYSS): Takvim Sırasıyla Sık Sorulan Sorular

MEB Ölçme, Değerlendirme ve Sınav Hizmetleri Genel Müdürlüğü, Ortak Yazılı Sınav Sistemi (OYSS) Uygulama Kılavuzu'nu yayımladı. Kılavuz 16 sayfa ve görevleri kurumlara göre sıralıyor: il/ilçe millî eğitim müdürlükleri, ölçme değerlendirme merkezleri, okul müdürlükleri, zümre öğretmenleri. Bir öğretmenin asıl sorusu ise "ne zaman, neyi yapacağım?" sorusu.

Bu yazıda kılavuzdaki bilgileri sınav takvimi sırasıyla ve soru-cevap biçiminde topladık. Esas metin kılavuzun kendisidir; bu yazıyla kılavuz ya da okul idaresinin duyurusu ayrışırsa onlar geçerlidir.

Bir bakışta takvim

1. Önce kapsam

OYSS nedir?

Okul genelinde yapılan ortak yazılı sınavların hazırlanıp yürütüldüğü sistemdir ve eba.gov.tr üzerinde çalışır. Kılavuzun dayanağı MEB Ölçme ve Değerlendirme Yönetmeliği ile Yazılı ve Uygulamalı Sınavlar Yönergesi'dir.

Ne zaman başlıyor?

2026-2027 eğitim öğretim yılı 1. dönem 1. yazılı sınavlarından itibaren. Sistem 26 Ekim 2026 Pazartesi kullanıma açılıyor.

Hangi sınıf ve dersleri kapsıyor?

7. ve 11. sınıf İngilizce dersleri kapsam dışıdır. Listede 8. ve 12. sınıflar yer almıyor.

Hangi okullar katılmıyor?

• Milletlerarası özel öğretim kurumları
• Akşam liseleri ve mesleki eğitim merkezleri
• Özel eğitim meslek okulları, özel eğitim uygulama okulları (I, II ve III. kademe) ve bu programların uygulandığı özel eğitim sınıfları

Yabancı okullar, azınlık okulları ve yabancı dille öğretim yapan okullar yalnızca öğretim dili Türkçe olan derslerden katılır. Bakanlığa bağlı yurt dışındaki okullarda da sistem uygulanır.

Sınav kâğıdını kim hazırlıyor?

İlgili dersin okul zümre başkanı, OYSS üzerinden. Kâğıttaki sorular iki kaynaktan gelir:

• Seçilen senaryodaki iki öğrenme çıktısı için zümrenin ortak hazırladığı iki açık uçlu soru
• Diğer sorular için Bakanlığın soru havuzu

2. 26 Ekim'den önce

"Senaryo" nedir, kim seçer?

Genel Müdürlük her ders ve sınıf düzeyi için konu soru dağılım tabloları yayımladı. Bu tablolarda hangi öğrenme çıktısından kaç soru sorulacağını gösteren birden fazla şablon bulunur; her birine senaryo denir. Farklı senaryolar, okullardaki farklı öğretim süreçlerini karşılamak için vardır.

Senaryoyu zümre seçer, seçilen senaryonun öğrencilere duyurulmasını okul idaresi sağlar. Sistemde seçilecek senaryo, öğrencilere daha önce duyurulan senaryodur.

Zümre neyi hazırlamalı?

Seçilen senaryodaki iki öğrenme çıktısı için:

• komisyonca hazırlanmış iki açık uçlu soru,
• bu soruların puanlama anahtarı.

Kılavuz bunların kayıt altına alınmasını, zümre dosyasında saklanmasını ve sınavdan önce OYSS'ye girilmesini istiyor. Kaydın biçimi kılavuzda tanımlı değil. Zümre toplantı tutanağına hangi senaryonun seçildiğinin ve hangi iki öğrenme çıktısı için soru yazıldığının işlenmesi, bu kaydın doğal yeridir.

Okul idaresi neyi kontrol eder?

• Zümre başkanlarının bilgilerinin MEBBİS'e işlenmiş olması. Sisteme zümre başkanı girdiği için bu kaydın doğru olması gerekir.
• Sınav yapılacak derslerin öğretmenlerinin EBA erişimi
• e-Okul'da okulun öğretim durumu (sabahçı/öğlenci/tam gün) ve şube düzeyinde öğretmen bilgileri
• Alan öğretmenleriyle bilgilendirme toplantısı

Öğretmen kendisi neyi kontrol etmeli?

• EBA'ya erişim yetkisi
• İl/ilçe millî eğitim müdürlüklerinin düzenleyeceği OYSS eğitimlerine katılım
• Sınavdan önce OYSS'de deneme uygulaması

3. 26 Ekim: sistem açılınca

Sisteme nasıl girilir?

Zümre başkanı eba.gov.tr adresine MEBBİS kullanıcı adı ve parolasıyla girer. Özel okullarda giriş, okul müdürlüğüne tanımlı kurumsal hesap üzerinden yine MEBBİS bilgileriyle yapılır. EBA ana sayfasındaki OYSS bağlantısından "Ortak Yazılı Sınav Oluştur" seçilir.

Adımlar hangi sırayla ilerliyor?

1. Sınav adı: Sınıf düzeyine uygun sınav (sınav takvimi) seçilir.
2. Senaryo: Öğrencilere duyurulan senaryo seçilir; senaryonun öğrenme çıktıları ekrana gelir.
3. Soru kaynağı: Her öğrenme çıktısı için kaynak belirlenir: iki tanesi zümre sorusu, gerisi havuz.
4. Güçlük: Kolay/orta/zor seçimleri, Bakanlığın senaryo yapısına ve soru sayısına göre sisteme tanımladığı dağılım kuralları içinde yapılır.
5. "Senaryoyu Kaydet"
6. "Soru Yaz": Zümrenin iki sorusu ve cevap anahtarı yazılır. Öğrencinin cevap yazacağı alan "Cevap Satır Sayısı" ile ayarlanır. Taahhüt metni onaylanıp soru kaydedilir. Kaydedilen sorular sonradan "Düzenle" ile güncellenebilir.

Geri dönüşü olmayan adımlar hangileri?

"Senaryoyu Kaydet"ten sonra senaryo, soru kaynağı ve güçlük düzeyleri değiştirilemez. Kaydetmeden önce seçimlerin öğrencilere duyurulan senaryoyla örtüştüğünü kontrol edin.

Sınav kâğıdı kaydedildikten sonra da kâğıt üzerinde değişiklik yapılamaz.

Güçlük düzeyini öğretmen mi belirliyor, sistem mi?

İkisi birlikte. Kılavuz güçlük düzeylerinin öğretmenlerce belirleneceğini söylüyor. Aynı zamanda kâğıdın farklı güçlükte sorulardan oluşmasının kurala bağlandığını ve bu kuralın sisteme tanımlandığını da söylüyor. Yani seçimi öğretmen yapar, ama sistemin izin verdiği dağılım içinde yapar.

4. Sınavdan bir gün önce

Havuz soruları ne zaman görünür?

Kılavuza göre havuzdan gelecek sorular sınavdan 1 gün önce öğretmenlerin kullanımına açılır.* O güne kadar zümre, havuz sorularını görmeden çalışır.

* Bu yazıdan sonra değişiklik olmuş olabilir. Doğrulanmamış bazı kaynaklar, bu sürenin sınavdan 3 gün önce olarak güncellendiğini ifade ediyor.

Öğretmenler bu soruları ne yapar?

Soruların ve puanlama anahtarının bilimsel doğruluğunu kontrol eder ve sistem üzerinden onaylar.

Havuzdan gelen bir soru uygun değilse?

Zümre, gerekçe yazarak en fazla iki havuz sorusunu değiştirebilir.

Puanlar nasıl verilir?

Her soruya, sistemin belirlediği aralık içinde puan girilir; toplam 100 olmalıdır. Zümre puanı, sorunun ilgili olduğu öğrenme çıktısını, kapsamını ve güçlüğünü göz önüne alarak belirler.

Kâğıdın düzeni değiştirilebilir mi?

Kâğıt taslakken:

• soruların sırası sürükle-bırak ile değiştirilebilir,
• cevap satır sayıları güncellenebilir,
• cevap zemini soru bazında ya da bütün sınav için çizgili, çizgisiz veya kareli yapılabilir.

Kâğıt en fazla 4 sayfa olacak şekilde tasarlanmıştır; gerekirse sınavda öğrencilere ilave kâğıt verilebilir. Kaydedilen kâğıt indirilebilir ya da doğrudan yazdırılabilir. "Cevap Anahtarı" seçeneği işaretlenerek çözüm anahtarının çıktısı da alınır; değerlendirme bu anahtara göre yapılır.

Basım ve gizlilik

Kâğıtlar gizlilik ve güvenlik ilkesine uygun basılıp çoğaltılır. Kılavuz, soruların görüntüsünün alınmamasını, kopyalanmamasını, paylaşılmamasını açıkça istiyor; gizliliğe aykırı davranışlar için adli ve idari işlem yapılacağını belirtiyor.

5. Sınav günü

• Sınavı kim yapar? O ders saatinde o sınıfta dersi olan öğretmen.
• İkili öğretim yapan okullar: Sabahçı ve öğlenci gruplarda aynı konu soru dağılım tablosuyla farklı sorular kullanılır.
• Kaynaştırma/bütünleştirme öğrencileri: Ölçme ve değerlendirmede BEP esas alınır. Bu öğrencilerin sorularını branş/alan öğretmeni hazırlar ve değerlendirir; sınav tedbirlerini okul müdürlüğü alır.
• Az gören öğrenciler: Tedbirleri okul müdürlüğü alır.
• Evde veya hastanede eğitim alan öğrenciler: Sınava katılım süreçlerinden okul müdürlüğü sorumludur.
• Mücbir sebep ya da tatil nedeniyle sınav yapılamazsa: Yeni tarihi il millî eğitim müdürlüğü belirler.

6. Sınavdan sonra

Kâğıtları kim okur?

Okul müdürlüğünün kararına göre: dersin öğretmeni, okulun zümre öğretmenleri ya da komşu okulun zümre öğretmenleri. Değerlendirme cevap anahtarına göre, 100 tam puan üzerinden yapılır.

Bu not hangi sınav sayılır?

Dersin 1. dönem 1. yazılı sınavı olarak işlenir ve dönem puanının hesabına girer.

Sınava girmeyen ya da kopya çeken öğrenci?

Geçerli mazereti olmadan sınava ve mazeret sınavına girmeyen öğrencinin puan hanesine "G", kopya çekenin hanesine "K" yazılır. Bu haneler ortalamaya dâhil edilir.

Mazeret sınavı nasıl yapılır?

Geçerli mazereti okul müdürlüğünce kabul edilen öğrenciler mazeret sınavına alınır. Mazeret sınavı okul müdürlüğünün planlamasıyla, zümrenin hazırladığı sorularla yapılır.

Puanlar nereye, nasıl girilir?

Puanlar soru bazında girilir. Öğretmen her öğrencinin katılım durumunu ve her sorudan aldığı puanı işler. Giriş ekranı senaryodaki soru sayısıyla uyumludur. Sağlıklı bir analiz için puanların soru sırasına göre girilmesi gerekir.

Kılavuzdaki örnek ekranda:

• her satır bir öğrencidir (okul numarası ve adıyla),
• her sütun bir sorudur (başlıkta o sorunun tam puanı yazar), en sonda toplam sütunu vardır,
• katılım durumu Girdi / Girmedi / Muaf / Kopya seçeneklerinden biriyle işaretlenir.

Kılavuzun metni puanların e-Okul'a girileceğini söylüyor; örnek ekran ise EBA içindeki OYSS "Not Girişi" sayfasını gösteriyor. Hangisinin geçerli olacağı 26 Ekim'de sistem açıldığında netleşecek. Netleşince bu yazıyı güncelleyeceğiz.

Sonuç raporlarını kim görür?

Soru bazında girilen puanlar öğrenci, sınıf ve şube düzeyinde analiz üretir. Ders öğretmeni öğrencilerinin bireysel başarı oranlarını, sınıf ortalamasını ve öğrenme çıktılarına göre raporları görüntüleyebilir.

Kılavuz iki sınır da koyuyor: Sınav sonuçlarını içeren toplu öğrenci listeleri yayımlanmayacak, okullar ve sınıflar arası karşılaştırmalı veri çıkarılmayacak.

7. Türk dili ve edebiyatı ile İngilizce: iki aşama

Bu iki dersin sınavı iki ayrı aşamada yapılır:

İki aşama ayrı ayrı puanlanır ve e-Okul'a ayrı ayrı girilir.

7. ve 11. sınıf İngilizce OYSS kapsamında olmadığı için bu sınıflarda yazılı sınavı da ders öğretmeni hazırlamaya devam eder.

8. Kılavuzda henüz net olmayanlar

• Puan girişinin yeri: Metin e-Okul diyor, örnek ekran EBA'yı gösteriyor.
• Toplu puan aktarımı: Örnek giriş ekranında Excel ya da toplu aktarma seçeneği görünmüyor; puanlar şimdilik tek tek giriliyor gibi.
• Sonraki yazılılar: Sistem "1. dönem 1. yazılıdan itibaren" kullanılacak. Ancak değerlendirme maddeleri yalnızca 1. dönem 1. yazılıyı anıyor; sonraki sınavlar için ayrıntı yok.
• Mazeret sınavının OYSS üzerinden yürüyüp yürümeyeceği belirtilmiyor.
• Güçlük dağılımı kurallarının ayrıntısı (hangi senaryoda kaç kolay, orta, zor soru olacağı) kılavuzda yer almıyor; sistemde tanımlı.

Bu noktalar netleştikçe yazıyı güncelleyeceğiz.

Kaynak: T.C. Millî Eğitim Bakanlığı, Ölçme, Değerlendirme ve Sınav Hizmetleri Genel Müdürlüğü, Ortak Yazılı Sınav Sistemi (OYSS) Uygulama Kılavuzu, 2026. Kılavuz; 9/9/2023 tarihli ve 32304 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan MEB Ölçme ve Değerlendirme Yönetmeliği ile 11/10/2023 tarihli MEB Yazılı ve Uygulamalı Sınavlar Yönergesi'ne dayanır.