2028 LGS Matematik: Bugün Ne Biliyoruz, Ne Beklemeliyiz?

Bu rehberin PDF sürümü: İndir

Sürüm 1.1 - 9 Ağustos 2026

Bu rehber; 2018-2026 yılları arasındaki dokuz LGS sayısal kitapçığında yer alan 180 matematik sorusunun, MEB'in merkezî sınav raporlarının, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Ortaokul Matematik Dersi Öğretim Programı'nın, Maarif Modeli Ortak Metni'nin ve Mart 2026 tarihli Bağlam Temelli Çoktan Seçmeli Soru Yazım Kılavuzu'nun birlikte incelenmesiyle hazırlanmıştır.

Bu metin bir soru tahmin listesi değildir. Amacı, resmî olarak açıklananları güçlü çıkarımlardan; güçlü çıkarımları da henüz bilinmeyenlerden ayırarak öğrencinin bugünden doğru becerilere çalışmasını sağlamaktır.

Hedef grup: 2026-2027 eğitim öğretim yılında 7. sınıfta olan ve 2028'de LGS'ye girmesi beklenen ilk Maarif Modeli öğrenci grubu.

Bir Dakikada Rapor

1. 2028 LGS için yeni müfredata uyumlu bir soru modeli hazırlanıyor. MEB, bu öğrencilerin 2028'de bağlam üzerinden becerileri ölçen sorularla karşılaşacağını açıkladı. [1]

2. Bugün için ilan edilmiş bir sınav sistemi değişikliği yok. MEB'in açıklamasına göre geçiş sistemi ve çoktan seçmeli yapı korunuyor; asıl değişim, bilginin nasıl sorulduğunda olacak. [1]

3. Bu yalnızca genel bir niyet değil. MEB'in 2026 tarihli bağlam temelli soru yazım kılavuzunun merkezî sınav, ortak sınav, okul yazılıları, ders kitapları ve yardımcı materyaller için temel başvuru kaynağı olarak kullanılması zorunlu tutuldu. [2]

4. Bağlam temelli soru, uzun hikâye demek değildir. Metin, tablo, grafik, görsel, veri veya senaryo çözüm için gerçekten kullanılmalıdır. Gereksiz ayrıntı ve süs görselleri kılavuza göre hatadır. [3]

5. Sorular yalnızca sonucu değil düşünme yolunu ayırmaya çalışacak. Öğrencinin problemi çözümlemesi, temsil etmesi, strateji seçmesi, uygulaması, kontrol etmesi ve değerlendirmesi önem kazanacak.

6. Eski LGS tamamen geride kalmış değildir. 2018-2026 sorularında grafik, tablo, geometrik model, sayı doğrusu ve günlük hayat bağlamı zaten yaygındır. 2028'de beklenen değişim, bu yaklaşımın yeni programdaki becerilerle daha sistemli eşleştirilmesidir.

7. Her soru uzun veya çok zor olmayacaktır. Güvenilir bir seçme sınavı kolay, orta ve zor soruların karışımına ihtiyaç duyar. 2024-2026 kitapçıklarında kısa ve doğrudan sorular ile yoğun muhakeme isteyen sorular birlikte yer almıştır.

8. 7. sınıf, LGS provasından önce temel kurma yılıdır. Rasyonel sayılar, oran-orantı, denklem-eşitsizlik, geometrik ölçme, dönüşüm, veri ve olasılık; 8. sınıftaki fonksiyon, gerçek sayılar, üçgenler, cisimler, dönüşüm ve veri konularının düşünme altyapısını oluşturur.

9. Öğrencinin yalnızca neti değil, hata türü izlenmelidir. "Okuyamadım", "şekle çeviremedim", "strateji seçemedim", "işlem hatası yaptım" ve "kontrol etmedim" birbirinden farklı sorunlardır.

10. En güvenli kaynak sırası resmî kaynaklardır. MEB, "Maarif Modeli'ne uygundur" yazan her ticari kaynağın gerçekten uygun olmayabileceği konusunda açıkça uyarıda bulunmuştur. [1]

En kısa sonuç: 2028 LGS matematiğinde başarılı olacak öğrenci, formülü hatırlayan değil; hangi bilgiyi, hangi durumda, neden ve nasıl kullanacağını anlayan öğrenci olacaktır.

1. Neden Bu Öğrenciler Özel Bir Grup?

Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli 2024-2025 eğitim öğretim yılında ortaokul 5. sınıflarda kademeli olarak uygulanmaya başladı. O yıl 5. sınıfta bulunan öğrenciler 2025-2026'da 6. sınıfa geçti; 2026-2027'de 7. sınıfta olacak ve 2027-2028'de 8. sınıfa ulaşacak. Normal takvim sürerse bu grup Haziran 2028'de LGS'ye girecek.

Bu takvim MEB'in 15 Aralık 2025 tarihli açıklamasıyla da doğrulanmıştır: yeni müfredatla başlayan öğrencilerin ilk kez 2028'de LGS ve YKS'ye gireceği, soruların yeni programdaki becerileri bağlam üzerinden ölçecek şekilde modellendiği belirtilmiştir. [1]

Bu durum iki önemli sonuç doğurur:

• Geçmiş LGS soruları değersiz değildir; sınavın seçme mantığını, görsel kullanımını ve ayırt edici problem yapılarını gösterir.
• Fakat yalnızca geçmiş soru kalıplarını ezberlemek yeterli değildir; çünkü 2028 sorularının hedefleri yeni programdaki öğrenme çıktıları ve süreç bileşenleriyle eşleştirilecektir.

Bu nedenle doğru hazırlık, "2028'de hangi konudan kaç soru çıkar?" sorusuyla değil, "2028'de bir matematik sorusu öğrenciden hangi zihinsel işlemleri isteyebilir?" sorusuyla başlamalıdır.

2. Bildiklerimiz, Güçlü Beklentilerimiz ve Belirsizlikler

Bu raporda "resmî" sözcüğü doğrudan MEB belgesine dayanan bilgiyi; "güçlü beklenti" ise resmî kılavuz ile geçmiş soruların birlikte gösterdiği yönü anlatır.

3. En Güçlü Belge: 2026 Soru Yazım Kılavuzu

Mart 2026 tarihli Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Bağlam Temelli Çoktan Seçmeli Soru Yazım Kılavuzu, sıradan bir öğretmen el kitabı değildir. Kılavuz;

• 12 pilot ilde,
• temel eğitim düzeyinde 4.361 altıncı sınıf öğrencisiyle,
• ortaöğretim düzeyinde 10.195 onuncu sınıf öğrencisiyle,
• toplam 14.556 öğrenci üzerinde yürütülen pilot uygulamalar,
• psikometrik analizler ve öğrencilerle yapılan sesli düşünme görüşmeleri

sonucunda hazırlanmıştır. MEB, bu kılavuzun merkezî sınavlar dâhil ölçme araçlarının hazırlanmasında temel başvuru kaynağı olarak esas alınmasını zorunlu tutmuştur. [2]

Bu nedenle 2028 sorularıyla ilgili en güvenli çıkarımlar, kılavuzun aşağıdaki ilkelerinden yapılabilir.

3.1. Soru önce hedeften başlayacak

Soru yazarı önce "hangi konuyu sorayım?" diye değil, şu iki soruyla başlayacaktır:

1. Hangi öğrenme çıktısı ölçülecek?
2. Bu öğrenme çıktısının hangi süreç bileşeni gözlenecek?

Örneğin yalnızca "oran-orantıyı biliyor mu?" yeterli değildir. Öğrenci verileri ilişkilendiriyor mu, uygun temsil oluşturuyor mu, strateji seçiyor mu, sonucu kontrol ediyor mu? Bir soru bunlardan birini veya birkaçını hedefleyebilir.

3.2. Bağlam çözümün parçası olacak

Bağlam; metin, görsel, grafik, tablo, veri seti, harita, plan, deney sonucu veya günlük yaşam senaryosu olabilir. Fakat bağlam çıkarıldığında soru aynı şekilde çözülebiliyorsa kılavuza göre bağlam işlevsizdir.

Bu çok önemli bir ayrımdır:

• "Ali markete gitti ve 3 x 5 işlemini yaptı" türü bir hikâye yalnızca süstür.
• Farklı gramajlardaki ürünlerin birim fiyatlarını karşılaştırmak ise gerçek bir karar durumudur.

3.3. Uzunluk amaç değil, işlev sonuçtur

Kılavuz; karmaşık cümleleri, gereksiz ayrıntıları, dekoratif görselleri ve matematik dışı okuma yükünü açıkça hata saymaktadır. İyi bir soru öğrenciyi gereksiz yere yormamalı; bilişsel yük, hedeflenen matematiksel düşünmeye hizmet etmelidir. [3]

Dolayısıyla "yeni sorular kesinlikle daha uzun olacak" yargısı doğru değildir. Daha doğru ifade şudur:

Soruda verilen bilgi ve temsil, çözüm için daha işlevsel olacak; öğrenci neyi kullanacağını daha bilinçli seçmek zorunda kalacaktır.

3.4. Çeldiriciler rastgele olmayacak

Yanlış seçenekler;

• sık yapılan işlem hatalarından,
• eksik öğrenmelerden,
• kavram yanılgılarından,
• hatalı bir temsil veya stratejiden,
• sınır değerini yanlış yorumlamaktan

üretilecektir. Bu yüzden öğrenci yalnızca doğru seçeneği bulmakla yetinmemeli, diğer seçeneklerin hangi hatadan doğduğunu da tartışmalıdır.

3.5. Aynı bağlamdan birden fazla soru çıkabilir

Kılavuz, bir metin, tablo veya görselden birden çok soru üretilmesine izin vermektedir. Ancak bir sorunun cevabı diğerine ipucu vermemeli ve sorular birbirine bağımlı olmamalıdır.

Bu yapı kullanılırsa öğrenci aynı veriyle farklı işler yapabilir: önce ilişkiyi belirlemek, sonra model kurmak, ardından bir kararı değerlendirmek gibi.

4. Bağlam Temelli Soru Ne Değildir?

5. 2018-2026 LGS Matematiği Bize Ne Söylüyor?

Bu incelemede dokuz sayısal A kitapçığındaki 180 matematik sorusunun ilgili sayfaları görsel olarak incelenmiş; soru metinleri, MEB raporlarındaki test istatistikleriyle birlikte değerlendirilmiştir.

5.1. Matematik testi uzun süredir zor bir testtir

MEB raporlarında "ortalama madde güçlüğü", bir soruya doğru cevap veren öğrenci oranının ortalaması olarak düşünülebilir. Değer küçüldükçe test zorlaşır.

Tablodaki karşılaştırılabilir yedi yılda ortalama güçlük yaklaşık 0,25 düzeyindedir. Basit bir dille bu, ortalama bir matematik sorusunun sınava girenlerin yaklaşık dörtte biri tarafından doğru cevaplandığı anlamına gelir. Bu oran net ortalaması değildir; öğrenciyi veya okulu tek başına değerlendirmek için kullanılamaz.

Buradan çıkarılacak sonuç "çocuklar matematik yapamıyor" değildir. LGS matematik testi, sınırlı kontenjanlı okullara yerleştirme amacıyla öğrenciler arasındaki başarı farklarını gösterecek şekilde tasarlanmaktadır. 2026 raporu da sınav puanının tek başına öğrencinin, sınıfın veya okulun bütün eğitim başarısını göstermediğini özellikle vurgular. [7]

5.2. Görsel ve temsil kullanımı artık istisna değildir

2018 matematik bölümü 20 soruyu 8 sınav sayfasında sunarken 2019-2026 kitapçıklarında aynı 20 soru genel olarak 14-18 sayfaya yayılmıştır.

Sayfa sayısı tek başına zorluk ölçüsü değildir. Fakat grafik, tablo, plan, geometrik şekil, sayı doğrusu ve model okumaya ayrılan alanın kalıcı hâle geldiğini açıkça gösterir.

5.3. Süreklilik gösteren soru davranışları

2018-2026 sorularında tekrar tekrar karşılaşılan davranışlar şunlardır:

• metinden gerekli sayısal bilgiyi ayıklama,
• şekli cebirsel ifadeye veya işleme dönüştürme,
• tablo ile grafik arasında geçiş yapma,
• birden fazla koşulu aynı anda izleme,
• ölçek, oran, alan, çevre veya hacim ilişkisini modelleme,
• sayı doğrusu ve koordinat sistemini yorumlama,
• seçenekleri tek tek sınama yerine genel bir strateji kurma,
• cevabın mümkün olup olmadığını büyüklük tahminiyle kontrol etme,
• yanlış düşünme biçimlerini yansıtan yakın seçenekleri ayırma.

5.4. 2028 bir kopuş değil, daha sistemli bir dönüşümdür

Geçmiş LGS soruları zaten bağlam ve temsil kullanmaktadır. Yeni olan; 2028 sorularının yeni programdaki öğrenme çıktıları, süreç bileşenleri ve matematik alan becerileriyle daha açık bir sistem içinde tasarlanacak olmasıdır.

Bu nedenle öğrenciler geçmiş LGS sorularını çözebilir; fakat her sorudan sonra şu ikinci çalışmayı da yapmalıdır:

• Bu soru benden hangi bilgiyi istedi?
• Bağlamdaki hangi bilgi gerekliydi?
• Hangi temsili kullandım?
• Hangi stratejiyi seçtim?
• Yanlış seçenekler hangi hatalara karşılık geliyor?

6. Gelecekteki Soruların Muhtemel Anatomisi

Bir sorunun bütün bu aşamaları aynı ağırlıkta ölçmesi gerekmez. Fakat yeni modelde sorunun doğru cevabı, yalnızca son işlemden değil önceki zihinsel adımlardan da etkilenebilir.

Aşama 1 - Bağlamı anlama

Öğrenci, verilen durumun ne anlattığını ve hangi sorunun cevaplanacağını belirler. Buradaki amaç metni ezberlemek değil, matematiksel sorunu tanımaktır.

Aşama 2 - Bilgiyi seçme ve ilişkilendirme

Verilenlerin tamamı aynı işleve sahip olmayabilir. Öğrenci gerekli verileri seçer, aralarındaki ilişkiyi kurar ve koşulları birlikte izler.

Aşama 3 - Temsil oluşturma veya temsil okuma

Durum; tabloya, grafiğe, denkleme, eşitsizliğe, sayı doğrusuna, şekle, orana veya başka bir modele çevrilir. Bazen de hazır verilen temsilin ne söylediği çözümlenir.

Aşama 4 - Strateji seçme ve uygulama

Öğrenci tek bir ezber yol yerine uygun çözüm stratejisini seçer. Aynı sorunun farklı geçerli çözümleri olabilir; seçenekler bu yolların sonuçlarını karşılaştırmayı isteyebilir.

Aşama 5 - Kontrol ve değerlendirme

Sonucun bağlama uygunluğu, birim, işaret, yaklaşık büyüklük, sınır değerleri veya başka bir yöntemle kontrol edilir. "İşlemi yaptım, bitti" yaklaşımı yeterli olmayabilir.

7. Yeni Programdaki Beş Matematik Becerisi

Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli ortaokul matematiğinde beş alan becerisi tanımlar. [4][5]

Teknoloji becerisinin programda yer alması, LGS sırasında öğrenciye mutlaka cihaz verileceği anlamına gelmez. Bu beceri; bir aracın ürettiği görüntüyü, ölçümü veya sonucu kâğıt üzerindeki soruda yorumlama biçiminde de ölçülebilir. 2028 uygulamasının ayrıntısı henüz açıklanmamıştır.

8. 7. Sınıf Programı: LGS Temelinin Kurulduğu Yer

Yeni 7. sınıf programında 30 öğrenme çıktısı ve toplam 180 ders saati bulunur. Bunun 8 saati okul temelli planlamaya ayrılmıştır. [4]

8.1. En yüksek kaldıraçlı 7. sınıf becerileri

Rasyonel sayı ve oran düşüncesi

Bu alan yalnızca kesir işlemi değildir. Sayı doğrusunda anlam, büyüklük karşılaştırma, ondalık gösterim, birim oran ve gerçek yaşamda orantılı değişim 8. sınıf cebirinin ve problem çözmenin temelidir.

Cebirsel ifade, denklem ve eşitsizlik

Programda 7. sınıfın en yüksek süreli temasıdır. Öğrenci bir durumu cebirsel ifadeye çeviremiyorsa 8. sınıfta doğrusal ilişki ve fonksiyonları anlamakta zorlanır.

Geometrik ölçme ve modelleme

Alan, yüzey alanı ve hacimde formülü yazmak yetmez. Şekli parçalara ayırma, görünmeyen yüzleri düşünme, birim dönüşümü ve koşula uygun model kurma gerekir.

Veri okuryazarlığı

Yeni program yalnızca grafikten sayı okumayı değil, başkasının ürettiği istatistiksel yorumları tartışmayı da ister. Bu, yanıltıcı ölçekleri, eksik veriyi ve aşırı genellemeyi fark etmeyi içerir.

Olasılık dili

Tümleyen, eş olasılık ve ayrık olay kavramları; 8. sınıfta teorik, deneysel ve öznel olasılık yaklaşımlarını karşılaştırmanın ön koşuludur.

9. 7. Sınıftan 8. Sınıfa Beceri Köprüsü

Bu köprü, 7. sınıfta 8. sınıf konularını erkenden öğretmek anlamına gelmez. Amaç 7. sınıf kavramlarını derin öğrenmek ve onların arkasındaki düşünme alışkanlıklarını kurmaktır.

10. Görülmesi Güçlü Olası Soru Aileleri

Aşağıdaki başlıklar kesin soru tahmini değildir. Resmî kılavuzun tasarım ilkeleri, yeni programın öğrenme çıktıları ve geçmiş LGS örüntülerinin kesişimidir.

10.1. Temsiller arası geçiş

Bir durum metinle verilir; öğrenci uygun tabloyu, grafiği, eşitsizliği, denklemi veya geometrik modeli seçer. İşlem kısa olsa bile doğru temsili seçmek belirleyicidir.

Çalışma biçimi: Aynı problemi en az iki farklı yolla göster: şekil + denklem, tablo + grafik, sayı doğrusu + eşitsizlik.

10.2. Gerçek veriden karar verme

Enerji tüketimi, su kullanımı, hava durumu, ulaşım, fiyat, nüfus veya üretim verisi verilebilir. Öğrenciden yalnızca hesap değil, veriye dayalı en uygun kararı seçmesi istenebilir.

Çalışma biçimi: "Hesabım doğru mu?" sorusuna ek olarak "Bu veri bu kararı vermeye yeter mi?" sorusunu sor.

10.3. Hatalı çözümü veya iddiayı değerlendirme

Bir öğrencinin çözüm adımları, bir sosyal medya iddiası, bir grafik yorumu veya iki farklı strateji sunulabilir. Hatanın nerede başladığı ya da hangi gerekçenin geçerli olduğu sorulabilir.

Çalışma biçimi: Yanlış soruları silip yeniden çözmek yerine yanlış düşünceyi cümleyle açıkla.

10.4. Çok koşullu modelleme

Uzunluk, alan, hacim, ücret, zaman veya kapasiteyle ilgili birkaç koşul birlikte verilir. Öğrenci koşulların hepsini aynı modelde izlemek zorundadır.

Çalışma biçimi: Verilenlerin altını rastgele çizmek yerine "nesne - değer - birim - koşul" tablosu kur.

10.5. Ortak uyarıcıya bağlı soru seti

Aynı bulmaca, grafik, deney veya tablo üzerinden iki ya da daha fazla bağımsız soru gelebilir. İlk soru ilişkiyi bulmayı, sonraki soru çözümü veya kararı istemeyi hedefleyebilir.

Çalışma biçimi: Bir grafikten yalnızca tek soru çözme; o grafik hakkında üç farklı soru üret.

10.6. Algoritma ve süreç düzenleme

Yeni programın 7. ve 8. sınıf bölümlerinde algoritma ifade yöntemleri açıkça yer alır. Bir işlemin adımlarını sıralama, hatalı adımı bulma veya uygun akış şemasını seçme soruları görülebilir.

Çalışma biçimi: Çözümü "önce, sonra, eğer, değilse" ifadeleriyle yeniden yaz.

10.7. Olasılık yaklaşımı seçme

Öğrenciden yalnızca olasılık kesrini hesaplamak yerine, bir olay için teorik mi, deneysel mi yoksa öznel yaklaşımın mı uygun olduğuna karar vermesi istenebilir.

Çalışma biçimi: Her olasılık sorusunda "Bu sayı nereden geliyor: eş olasılıklı sonuçlardan mı, deney verisinden mi, kişisel tahminden mi?" diye sor.

10.8. Geometrik inşa ve dönüşümün sonucu

Bir çizim aracının adımları, yansıma/öteleme işlemi, bir açınım veya parçaların yeniden düzenlenmesi verilebilir. Öğrenci son şekli zihninde canlandırır ve değişmeyen özellikleri belirler.

Çalışma biçimi: Şekli yalnızca seyretme; kes, katla, çiz, dönüştür ve değişen/değişmeyen özellikleri yaz.

11. Öğrenci İçin Hazırlık Sistemi

11.1. Beş adımlı çözüm rutini

Her nitelikli soruda aşağıdaki kısa rutin kullanılabilir:

1. Sor: Benden tam olarak ne isteniyor?
2. Seç: Hangi bilgi gerekli, hangisi yalnızca açıklama?
3. Göster: Durumu hangi temsil en iyi açıklar?
4. Çöz: Uygun stratejiyi seç ve işlemi uygula.
5. Kontrol et: Sonuç birim, işaret, büyüklük ve bağlam bakımından mantıklı mı?

Bu beş adımın ilk haftalarda yavaş uygulanması normaldir. Amaç zamanla otomatikleşmesidir.

11.2. Hata defterini net defterine dönüştürme

Yanlış sorunun yanına yalnızca doğru cevabı yazmak yeterli değildir. Hata aşağıdaki kodlardan biriyle işaretlenebilir:

Ay sonunda netten önce hata dağılımına bakılmalıdır. Örneğin işlem hatası azalıp temsil hatası devam ediyorsa çözüm daha çok işlem testi değil, model kurma çalışmasıdır.

11.3. Haftalık dengeli çalışma örneği

Öğrencinin 7. sınıfta bütün haftayı LGS denemelerine ayırması yerine aşağıdaki denge daha sağlıklıdır:

• İki kısa temel çalışma: sayı hissi, işlem doğruluğu, cebirsel akıcılık.
• İki derin problem: acele etmeden farklı çözüm ve kontrol.
• Bir veri/grafik görevi: tablo, grafik veya istatistiksel iddia yorumlama.
• Bir açıklama görevi: çözümü sözlü ya da yazılı olarak bir başkasına anlatma.
• Bir karışık mini uygulama: süre farkındalığı için kısa ve kontrollü çalışma.

Çalışma miktarı öğrencinin hazır bulunuşluğuna göre değişebilir. Sabit kalması gereken şey, yalnızca işlem sorusu ya da yalnızca uzun problem çözmemektir.

11.4. Hız nasıl geliştirilir?

Hızın doğru sırası şöyledir:

1. doğru anlama,
2. doğru temsil,
3. doğru strateji,
4. düzenli işlem,
5. tekrar yoluyla hız.

Yanlış yöntemi hızlı yapmak başarı değildir. 7. sınıfta önce düşünme düzeni kurulmalı, süre baskısı kademeli artırılmalıdır.

12. Veli İçin Yol Haritası

12.1. "Kaç net?" yerine sorulabilecek sorular

• Sorunun hangi kısmı seni zorladı?
• Metni mi, şekli mi, işlemi mi anlamadın?
• Başka bir çözüm yolu var mıydı?
• Yanlış seçeneklerden hangisi sana neden doğru göründü?
• Sonucu nasıl kontrol edebilirdin?
• Bugün dünkünden daha iyi yaptığın şey neydi?

Bu sorular, öğrencinin düşünmesini görünür hâle getirir ve sınav kaygısını yalnızca sonuç baskısına dönüştürmez.

12.2. Kaynak sayısı değil kaynak kullanımı

On kitabı yarım çözmek yerine;

• programla uyumlu,
• açıklamaları açık,
• çeldiricileri anlamlı,
• farklı temsil kullanan,
• çözümleri yalnızca işlem göstermeyen

az sayıda kaynağı derin kullanmak daha değerlidir.

Öncelik, yayımlandıkça MEB'in resmî örnekleri ve platformları olmalıdır. Ticari kaynaklar, resmî örneklerle karşılaştırılarak seçilmelidir.

12.3. Sağlıklı başarı göstergeleri

Öğrencinin 7. sınıfta gösterdiği aşağıdaki değişimler, tek bir deneme netinden daha anlamlı olabilir:

• Soruyu ikinci kez okumadan isteği daha doğru bulma,
• Verileri düzenli not etme,
• Şekil ve tablo oluşturma alışkanlığı,
• Aynı hatayı daha az tekrar etme,
• Çözümünü cümleyle açıklayabilme,
• Zor soruda paniğe kapılmadan bir başlangıç yapabilme,
• Çalışmayı kendi başına planlayabilme.

12.4. Kaçınılması gereken baskılar

• Her uzun soruyu "yeni nesil" ve her kısa soruyu değersiz görmek,
• Henüz öğrenilmemiş 8. sınıf konularını erkenden yüklemek,
• Her yanlışta kaynak veya kurs değiştirmek,
• Başka öğrencilerin netleriyle sürekli kıyaslamak,
• Yalnızca süre tutup hata türünü incelememek,
• "Matematik zekân yok" gibi kalıcı etiketler kullanmak.

Veli için temel görev, çocuğun yerine problemi çözmek değil; düzenli çalışma, sakin deneme ve hatadan öğrenme ortamını korumaktır.

13. Öğretmen, Öğrenci ve Veli İçin Ortak İzleme Tablosu

Ayda bir kez aşağıdaki alanlar 1-4 arasında değerlendirilebilir.

Bu tablo not vermek için değil, bir sonraki ayın çalışma hedefini seçmek için kullanılmalıdır.

14. Sık Sorulan Sorular

2028 LGS kesinlikle daha mı zor olacak?

Hayır, bugün böyle bir resmî açıklama yoktur. Soru modelinin beceri ve bağlam odaklı olması, otomatik olarak daha zor olması anlamına gelmez. Zorluk; bağlamın karmaşıklığı, gereken adım sayısı, sayıların yapısı, çeldiriciler ve süreyle birlikte oluşur.

Tüm sorular uzun paragraf mı olacak?

Hayır. MEB kılavuzu gereksiz metni ve karmaşık dili hata sayar. Kısa bir grafik, şekil veya matematiksel durum da işlevsel bağlam olabilir.

Eski LGS soruları çözülmeli mi?

Evet. Özellikle temsil okuma, modelleme, çok koşullu problem ve çeldirici analizi için değerlidir. Ancak eski sorular yeni programdaki konu dağılımının kesin göstergesi değildir.

PISA ve TIMSS soruları çözmek gerekir mi?

Seçilmiş ve yaş düzeyine uygun örnekler yararlıdır; çünkü bağlam, veri ve muhakeme çalıştırır. Fakat bunlar LGS'nin yerine geçmez. Öncelik yeni program ve MEB'in resmî örnekleridir.

Çok soru çözmek mi, az soruyu derin çözmek mi?

İkisi farklı amaçlara hizmet eder. Temel işlemlerde akıcılık için tekrar; nitelikli problemlerde ise derin analiz gerekir. En iyi program ikisini dengeler.

Okuma kitabı matematiğe yardım eder mi?

Düzenli okuma dikkat, yönerge takibi ve dil dayanıklılığını destekler. Ancak matematikte asıl ihtiyaç yalnızca hızlı okumak değil; metni matematiksel ilişkiye dönüştürmektir.

Hesap makinesi veya bilgisayar kullanılacak mı?

Programda matematiksel araç ve teknoloji becerisi vardır; fakat 2028 LGS uygulamasında öğrenciye cihaz verileceğine dair bir açıklama yoktur. Bu beceri kâğıt üzerinde bir araç çıktısını yorumlayarak da ölçülebilir.

Bugünkü 20 soru ve 80 dakika kesin mi?

Hayır. 2026 sınavında sayısal bölümde 20 matematik ve 20 fen sorusu için 80 dakika verilmiş, matematik katsayısı 4 olmuş ve üç yanlış bir doğruyu götürmüştür. Bunlar 2028 için ancak geçici referanstır; kesin bilgi 2028 başvuru ve uygulama kılavuzuyla belli olur. [7][9]

15. 2027 Güncellemesinde Ne Yapacağız?

Bu rapor yaşayan bir belgedir. Bir sonraki sürümde aşağıdaki sorular yeniden kontrol edilmelidir:

Önerilen sürüm düzeni:

• Sürüm 1.0 - Ağustos 2026: Resmî çerçeve ve 2018-2026 temel analizi.
• Sürüm 1.1 - Ağustos 2026: 6. sınıf öğrenme çıktılarıyla eşleştirilmiş sekiz özgün soru.
• Sürüm 1.2 - Eğitim yılı içinde: 7. sınıf öğrenci verileri ve sınıf içi uygulamalar.
• Sürüm 2.0 - 2027 LGS ve yeni resmî örnekler sonrasında.
• Sürüm 3.0 - 2028 LGS uygulama kılavuzu yayımlandığında nihai hazırlık rehberi.

16. Sekiz Özgün Soru Üzerinden Yeni Soru Dilini Anlamak

Bu bölümdeki sorular, 6. sınıfı tamamlayıp 7. sınıfa geçen bir öğrencinin öğrenmiş olması beklenen içerikle hazırlanmıştır. Zorluk, 8. sınıf bilgisinden değil; bağlamı çözümleme, gerekli bilgiyi seçme, temsil kurma, strateji geliştirme ve sonucu değerlendirmeden gelir.

Bunlar MEB tarafından yayımlanmış veya 2028 LGS'de çıkacağı iddia edilen sorular değildir. 2024 onaylı Ortaokul Matematik Dersi Öğretim Programı'ndaki öğrenme çıktıları ve süreç bileşenlerini somutlaştırmak amacıyla hazırlanmış özgün eğitim örnekleridir. [10]

16.1. Soru 1 - Bütün Koşulları Aynı Anda İzleme

Program eşleştirmesi

Bir görsel sanatlar öğretmeni 48 mavi ve 60 sarı mozaik taşının tamamını kullanarak birbirinin aynı etkinlik paketleri hazırlayacaktır.

• Her pakette aynı sayıda mavi ve aynı sayıda sarı taş bulunacaktır.
• Paket sayısı 4'ten fazla olacaktır.
• Her pakette toplam en az 10 taş bulunacaktır.

Buna göre öğretmen kaç paket hazırlayabilir?

Doğru cevap: B. 48 ve 60'ın 4'ten büyük ortak bölenleri 6 ve 12'dir. Altı paket yapılırsa her pakette 8 mavi ve 10 sarı, toplam 18 taş olur. On iki paket yapılırsa toplam taş sayısı 9 olur ve “en az 10” koşulu sağlanmaz.

Çeldiriciler neyi görünür kılıyor?

• A: Yalnızca 60'ın bölünebilirliğini kontrol etme.
• C: Yalnızca 48'in bölünebilirliğini kontrol etme.
• D: Ortak böleni bulup paket başına en az 10 taş koşulunu unutma.

Neden programla uyumlu? Öğrenci yalnızca EBOB işlemi yapmıyor; ortak bölen adaylarını gerçek durumun diğer koşullarıyla birlikte değerlendiriyor ve seçimini açıklıyor.

Kolaylaştırma: “Her pakette en az 10 taş” koşulunu kaldırın. Zorlaştırma: Paket başına toplam taş sayısının 15 ile 20 arasında olmasını isteyin ve öğrenciden bütün olasılıkları gerekçelendirmesini bekleyin.

16.2. Soru 2 - Aynı Niceliği Farklı Temsillerde Okuma

Program eşleştirmesi

Bir okulun 200 litrelik yağmur suyu deposu sabah tamamen doludur. Sabah, başlangıçtaki suyun 3/10'u; öğleden sonra ise başlangıçtaki suyun 0,25'i kullanılmıştır.

Gün sonunda depoda kalan suyu farklı gösterimlerle doğru veren satır hangisidir?

Doğru cevap: A. Sabah kullanılan 3/10, başlangıç miktarının %30'udur. Öğleden sonra %25 daha kullanılmıştır. Toplam %55 kullanıldığı için %45 kalır. %45 = 0,45 = 45/100 = 9/20 ve 200'ün %45'i 90 litredir.

Çeldiriciler neyi görünür kılıyor?

• B: Kalan miktar yerine kullanılan miktarı işaretleme.
• C: Temsilleri doğru eşleştirip litre hesabını kontrol etmeme.
• D: Ondalık sayıları veya yüzdeleri basamak değerini gözetmeden birleştirme.

Neden programla uyumlu? Soru, tek bir hesap sonucunu değil aynı niceliğin kesir, ondalık, yüzde ve miktar temsilleri arasındaki tutarlılığı ölçüyor.

Kolaylaştırma: Yalnızca yüzde ve litre sütunlarını kullanın. Zorlaştırma: Öğleden sonraki kullanımın “sabah kullanımından sonra kalan suyun 0,25'i” olduğunu söyleyerek referans alınan bütünün değişmesini sağlayın.

16.3. Soru 3 - İşlem Adımlarını Cebirsel İfadeye Dönüştürme

Program eşleştirmesi

Bir paketleme makinesine başlangıçta n tane etiket konuluyor. Makine aşağıdaki adımları sırasıyla uyguluyor:

Paketin içinde kalan etiket sayısını veren cebirsel ifade hangisidir?

Doğru cevap: A. Adımlar sırasıyla n + 4, 2(n + 4) ve 2(n + 4) - 2 biçiminde gösterilir. Son ifade 2n + 6'ya eşittir.

Çeldiriciler neyi görünür kılıyor?

• B: “2 etiket ayırma” adımını yanlış yerde veya iki kez uygulama.
• C: Son adımda ayrılan 2 etiketi hesaptan düşmeme.
• D: Yalnızca eklenen etiketleri ikiyle çarpıp başlangıç miktarını aynı bırakma.

Neden programla uyumlu? Öğrenci bir cebir kuralını ezberden kullanmıyor; sözel algoritmayı adım tablosuna, ardından cebirsel ifadeye dönüştürüyor.

Kolaylaştırma: Son adımı kaldırın. Zorlaştırma: İfadeyi vermek yerine n = 3, 5 ve 8 için sonuç tablosu verip kuralı öğrencinin oluşturmasını isteyin.

16.4. Soru 4 - Bir İnşadan Kesin Sonuç Çıkarma

Program eşleştirmesi

Dört öğrenci bir dinamik geometri uygulamasında şu yönergeyi izliyor:

1. Birbirini tam orta noktalarından kesen iki doğru parçası çiz.
2. Doğru parçalarının dört ucunu sırasıyla birleştir.
3. Doğru parçalarının uzunluklarını ve aralarındaki açıyı değiştirerek çizimi tekrar et.

Her tekrar için aşağıdaki ifadelerden hangisi kesinlikle doğrudur?

Doğru cevap: D. Köşegenleri birbirini ortalayan her dörtgen paralelkenardır. Köşegenlerin eşitliği veya dikliği verilmediği için kare, dikdörtgen ya da eşkenar dörtgen sonucu zorunlu değildir.

Çeldiriciler neyi görünür kılıyor?

• A: “Simetrik görünen her şekil karedir” yanılgısı.
• B: Köşegenlerin birbirini ortalamasını, köşegenlerin eşit olmasıyla karıştırma.
• C: Köşegenlerin birbirini ortalamasını, köşegenlerin dik olmasıyla karıştırma.

Neden programla uyumlu? Sonuç tek bir özel çizime bakılarak değil, farklı çizimler boyunca değişmeyen özelliğin belirlenmesiyle bulunuyor.

Kolaylaştırma: Öğrenciye üç hazır çizim verin ve ortak özelliği sorun. Zorlaştırma: “Köşegenler ayrıca eşitse hangi daha özel sınıflandırma yapılabilir?” sorusunu ekleyin.

16.5. Soru 5 - Hatalı Çözümün Nerede Bozulduğunu Bulma

Program eşleştirmesi

Bir okul bahçesindeki dinlenme alanı, üst üste gelmeyen bir paralelkenar ve bir üçgenden oluşmaktadır.

Deniz alanı şu şekilde hesaplıyor:

12 × 5 + 8 × 5 = 100 m²

Deniz'in çözümüyle ilgili doğru değerlendirme hangisidir?

Doğru cevap: A. Paralelkenarın alanı 12 × 5 = 60 m², üçgenin alanı 8 × 5 / 2 = 20 m²dir. Toplam alan 80 m² olur.

Çeldiriciler neyi görünür kılıyor?

• B: Farklı şekillerin alan bağıntılarını tek bir kurala indirgeme.
• C: Üçgen kuralını paralelkenara da uygulama.
• D: Alanı iki uzunluğun toplamı gibi düşünme ve birimi göz ardı etme.

Neden programla uyumlu? Öğrenciden yalnızca doğru sonucu bulması değil, başka bir öğrencinin stratejisindeki kırılma noktasını belirlemesi isteniyor.

Kolaylaştırma: Paralelkenarın alanını hazır verin. Zorlaştırma: Aynı toplam alanı veren farklı taban-yükseklik çiftleri üretmesini isteyin.

16.6. Sorular 6 ve 7 - Aynı Veriden İki Bağımsız Karar

Aşağıdaki tablo, iki sınıfın bir hafta boyunca topladığı geri dönüştürülebilir atık miktarını göstermektedir. İki soru aynı tabloyu kullanır; ancak biri diğerinin cevabına ihtiyaç duymaz.

Soru 6 - Veriye dayalı karar

Okulun aracı tek seferde en fazla 30 kg taşıyabilmektedir. İki sınıfın atıkları aynı araca yüklendiğine göre hangi gün iki sefer yapılmalıdır?

Doğru cevap: D. Günlük toplamlar sırasıyla 19, 21, 21, 23 ve 48 kg'dır. Yalnızca cuma günkü toplam 30 kg kapasiteyi aşar.

Çeldirici mantığı: İlk üç seçenek, tek bir sınıfın verisini okuma, iki satırı yanlış toplama veya kapasite koşulunu sonuçla karşılaştırmama hatalarını temsil eder.

Soru 7 - İstatistiksel yorumu tartışma

Bir öğrenci, “A sınıfı hafta boyunca 70 kg, B sınıfı 62 kg topladığı için A sınıfı her gün daha düzenli çalışmıştır.” diyor.

Bu yorumla ilgili en güçlü değerlendirme hangisidir?

Doğru cevap: B. Toplam miktar “düzenlilik” hakkında tek başına yeterli değildir. A sınıfının 34 kg'lık cuma değeri toplamı büyütürken diğer günleri 8-10 kg arasındadır. B sınıfının değerleri 11-14 kg arasında daha az değişmektedir.

Neden programla uyumlu? Aynı veri tablosu bir soruda planlama kararına, diğerinde ise başkasının iddiasını eleştirmeye hizmet ediyor. Bağlam iki soruda da çözümün gerçek parçasıdır.

Kolaylaştırma: Günlük toplam sütunu ekleyin. Zorlaştırma: Öğrenciden “daha çok” ve “daha düzenli” kavramları için hangi özetlerin kullanılacağını ayrı ayrı önermesini isteyin.

16.7. Soru 8 - Deney Sayısını ve Göreli Sıklığı Birlikte Düşünme

Program eşleştirmesi

İki öğrenci grubu aynı düzenekte kırmızı ışığın yanma olasılığını tahmin etmek için deney yapıyor.

Her iki grubun verisini birlikte kullanan en uygun değerlendirme hangisidir?

Doğru cevap: C. İki veri seti birleştirildiğinde kırmızı ışık 120 denemenin 66'sında yanmıştır. Göreli sıklık 66/120 = 0,55 olur. Bu değer gözleme dayalı bir tahmindir; “kesin gerçek olasılık” olduğu söylenemez.

Çeldiriciler neyi görünür kılıyor?

• A: En büyük oranı seçme ve deneysel tahmini kesin değer sanma.
• B: Daha çok tekrarı önemserken kullanılabilir diğer veriyi gereksiz yere atma.
• D: Olay sayısını toplam deney sayısına bölmek yerine yüzde gibi okuma.

Neden programla uyumlu? Öğrenci yalnızca kesir hesaplamıyor; tekrar sayısı, göreli sıklık ve tahminin güvenilirliği arasındaki ilişkiyi yorumluyor.

Kolaylaştırma: Yalnızca bir grubun verisini kullanın. Zorlaştırma: Üçüncü bir deney sonucu ekleyip tahminin her yeni veriyle nasıl değiştiğini tablo veya grafik üzerinde tartıştırın.

16.8. Öğretmen İçin Kullanım Notu

Bu soruların asıl değeri yalnızca doğru seçenekte değildir. Uygulama sonrasında öğrenciden şu dört cümleyi tamamlaması istenebilir:

1. Soruda kullanmam gereken bilgi şuydu: ...
2. Kurduğum temsil şuydu: ...
3. Seçtiğim stratejinin nedeni şuydu: ...
4. Yanlış seçeneklerden biri şu düşünme hatasını gösteriyor: ...

Bu kısa yansıtma, çoktan seçmeli bir soruyu süreç bileşenlerinin gözlenebildiği öğretim aracına dönüştürür. Öğretmen sınıf verisini toplarken yalnızca A-B-C-D dağılımını değil; anlama, bilgi seçme, temsil, strateji, işlem ve kontrol hata kodlarını da kaydedebilir.

17. Sonuç: Bugünden Ne Yapmalıyız?

2028 LGS matematiğiyle ilgili bugün sahip olduğumuz en güçlü bilgi, sınavın "daha uzun sorular" sınavına değil, bilgiyi bağlam içinde kullanma sınavına doğru hazırlanıyor olmasıdır.

Bu hazırlığın merkezinde şunlar olmalıdır:

• Konuyu yüzeysel bitirmek yerine kavramı anlamlandırmak,
• İşlem akıcılığını ihmal etmeden problem çözmek,
• Metin, şekil, tablo, grafik ve sembol arasında geçiş yapmak,
• Birden fazla koşulu düzenlemek,
• Çözüm stratejisi seçmek ve gerekçelendirmek,
• Yanlış seçeneklerin arkasındaki düşünce hatasını görmek,
• Sonucu kontrol etmek,
• Hataları öğrenme verisine dönüştürmek,
• Resmî kaynakları merkeze almak,
• Belirsizliği korku değil hazırlık gerekçesi olarak kullanmak.

Bu nedenle 7. sınıfta amaç 8. sınıfı erkenden tüketmek değildir. Amaç, 8. sınıf konularını ve 2028'in beceri temelli sorularını taşıyabilecek sağlam bir matematik düşüncesi kurmaktır.

Çocukların bugün kazanması gereken en önemli alışkanlık şudur: "Bu formülü biliyor muyum?" sorusundan sonra mutlaka "Bu durumda neden ve nasıl kullanmalıyım?" sorusunu sormak.

Kaynaklar ve Yöntem Notu

[1] MEB, 15 Aralık 2025. YKS ve LGS'de Yeni Müfredata Uyumlu Soru Modeli 2028'de Hayata Geçecek. 2028'in ilk grup olduğu; bağlam ve beceri temelli sorular, çoktan seçmeli yapının sürmesi, yalnızca müfredat içeriğinin sorulması ve resmî örneklerin paylaşılması hakkındaki açıklamalar.

https://www.meb.gov.tr/yks-ve-lgsde-yeni-mufredata-uyumlu-soru-modeli-2028de-hayata-gececek/haber/39265/tr

[2] MEB Ortaöğretim Genel Müdürlüğü, 1 Nisan 2026. Ölçme ve Değerlendirme Sisteminde Köklü Değişiklikler İçeren Soru Yazım Kılavuzu Hazırlandı. Pilot çalışma ve kılavuzun merkezî sınavlarda temel başvuru kaynağı olması.

https://ogm.meb.gov.tr/www/olcme-ve-degerlendirme-sisteminde-koklu-degisiklikler-iceren-soru-yazim-kilavuzu-hazirlandi/icerik/2527

[3] MEB, Mart 2026. Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Bağlam Temelli Çoktan Seçmeli Soru Yazım Kılavuzu.

https://tymm.meb.gov.tr/upload/kilavuz/coktan-secmeli-soru-yazim-kilavuzu.pdf

[4] MEB Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı. Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Ortaokul Matematik Dersi Öğretim Programı (5-8).

https://mufredat.meb.gov.tr/ProgramDetay.aspx?PID=1978

[5] MEB. Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Ortak Metni. Matematik alan becerileri ile ölçme ve değerlendirme ilkeleri.

https://tymm.meb.gov.tr/ortak-metin

[6] MEB ODSGM. Liselere Geçiş Sistemi Raporları arşivi. 2018-2026 test istatistikleri için kullanılmıştır.

https://odsgm.meb.gov.tr/www/liselere-gecis-sistemi-raporlari/kategori/94

[7] MEB ODSGM, 10 Temmuz 2026. 2026 LGS Kapsamında Merkezî Sınav Raporu.

https://odsgm.meb.gov.tr/www/2026-lgs-kapsaminda-merkezi-sinav-raporu/icerik/1695

[8] MEB ODSGM. 2018-2026 sayısal bölüm A kitapçıkları. Bu çalışmada yerel arşivdeki dokuz kitapçığın matematik sayfaları ve toplam 180 soru görsel olarak incelenmiştir.

[9] MEB ODSGM, 13 Haziran 2026. 2026 LGS soru kitapçıkları ve cevap anahtarları.

https://odsgm.meb.gov.tr/www/lgs-kapsamindaki-merkezi-sinavin-soru-kitapciklari-ve-cevap-anahtarlari-yayimlandi/icerik/1678

[10] MEB Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı, 2024. Ortaokul Matematik Dersi Öğretim Programı (5, 6, 7 ve 8. sınıflar), onaylı program belgesi. Özgün soruların öğrenme çıktıları, süreç bileşenleri ve beceri eşleştirmeleri bu belgenin 6. sınıf bölümünden alınmıştır.

Yöntem ve sınırlılıklar

• İstatistikler MEB'in yayımladığı raporlardan alınmıştır. Farklı yılların raporlama biçimleri aynı değildir; karşılaştırılabilir olmayan hücreler boş bırakılmıştır.
• 2023 ve 2024 için bu çalışma setinde 2018-2022 ile aynı biçimde ortalama güçlük tablosu bulunmadığından değer uydurulmamıştır.
• Sayfa sayısı, görsel/temsil yoğunluğunu betimleyen yardımcı bir göstergedir; tek başına soru zorluğu sayılmaz.
• Geleceğe yönelik hiçbir tema veya soru sayısı kesinleştirilmemiştir. Güçlü beklentiler, resmî kılavuzun ilkeleri ile geçmiş sınavların kesişiminden çıkarılmıştır.
• 2028 başvuru ve uygulama kılavuzu yayımlandığında soru sayısı, süre, puanlama ve katsayıya ilişkin tüm ifadeler yeniden kontrol edilmelidir.

Hazırlanma tarihi: 9 Ağustos 2026
Sürüm: 1.1
Bir sonraki ana gözden geçirme: 2027 LGS kitapçığı ve raporu yayımlandıktan sonra